| Description |
Translation (Rita Seng Mai)
The story I am going to tell you is about a male mouse and a female mouse. Once upon a time, there was a mother mouse and her daughter. They were hardworking. The daughter mouse was beautiful. There was a male mouse in the same village where the female mouse lived. They fell in love with each other. Therefore, they discussed to get married. They agreed to marry. He said to her, "I will go learn more skills to make our family better and help it grow." She said, "That's okay. I will wait for you until you come back." Soon, he went to learn more skills. He had been learning skills for many years. Soon, it was time for him to go back. He was going to go back home in two days. During that time, there was a worm that had heard about how beautiful the female mouse was. The worm went to her house. The female mouse and her mother were scared when the worm came because he was much bigger than they were. They were frightened by the thought, "Such a big animal is coming to us." It seemed that the worm was a kind of animal with blurry vision. He said, "She is a beautiful mouse. She is just as I heard." Actually, he was looking at the mother mouse when he said that. He continued saying, "I will come the day after tomorrow to marry your daughter." And he went back to his place. He didn't even ask if they agreed. After saying that, he went back to his place. The young mouse and her mother were depressed and didn't know what to do. They were crying because they didn't know who to ask for help. They didn't know what to do, so they were just crying. There was a piece of cake that they had stolen and put in their pocket. They had that piece of cake in their pocket. The mother and her daughter were stressed and crying because they didn't know who to ask for help. Then the piece of cake heard their cries and spoke to them, "Don't cry. I will help you. I will solve your problem." It said like that. It said to them, "The young male mouse will come back the day after tomorrow, so I will help you until he arrives." Then that piece of cake went to the worm's place. There was a small plant at the entrance of the burrow where the worm lived. The piece of cake stayed on the node of the plant, right at the entrance of the burrow. The worm thought, "I will get a wife tomorrow." He said to himself, "It must be getting dark outside now." Then he looked outside. But he saw that the sun was shining brightly. He mistook the cake for the sun because he had blurry vision. He said, "The sun is not going down yet." He went inside his burrow. After staying there for a long time, he thought, "I have been inside for a long time. It must be getting dark outside. I will get married tomorrow." Then he went outside. He still saw the sun outside. He said, "What's wrong with me? Is it because I am in such a hurry to get married? Why does it feel like the sun just won't set?" Then he went into his burrow again. He kept checking whether the sun had set or not. He was checking the sun because he was getting married the next day. Every time he checked, the sun was still up. He kept going in and out of his burrow. By then, a day had passed, and it was the next day. The male mouse had arrived back home. The mother mouse and her daughter told him everything about the worm. The male mouse got angry and went to the worm. He was getting angry at the worm. He said angrily, "How could you want to marry the one I am going to marry?" The worm said, "You are going to marry the one I want to marry?!" Then they started fighting. The piece of cake promised to help the mice. When it agreed to help them, it said, "I will help you, but you need to promise me not to destroy the things of humans. Tell the male mouse about this when he comes back." It helped them a lot by pretending to be the sun. The male mouse was able to marry the female mouse. They put the cake down from the tree. They went back to their place together. It said to them, "Live as you have promised to me." The mice said, "We will keep our promise. We won't destroy anything belonging to humans." But they didn't do as they had said. The mice destroy things and objects. Humans also kill the mice very often. It is all because the mice didn't keep their promise.
Transcription (Lu Hkawng)
Ya ngai bai tsun na maumwi gabaw gaw Yu shayi sha hte Yu shadang sha a maumwi re. Moi shawng de e da ndai Yu shayi sha hte hkan nu nga ai da. Shannu lahkawng gaw ndai bungli mung grai galaw sha re ai shannu re da. Shingrai na she kasha mung grai tsawm dik ai da grai tsawm dik ai shayi sha re da. Dai kaw she dai shannu nga ai kahtawng mare kaw sha Yu shadang sha langai mi mung nga ai da. Yu shadang sha dai gaw ndai Yu shayi sha hpe e ra rai na she shan lahkawng gaw la hkat na matu bawng da sai da. Myit hkrum da sai da myit hkrum da ai raitim mung ndai Yu shadang sha wa ngu na gaw "E ngai an a dinghku hta e grau nna rawt jat na matu hkrak wa na matu gaw ngai hpaji naw sa sharin na' ngu na dai hku na tsun ai da. Shing ngu jang she ndai Yu shayi sha mung shan nu mung "Mai ai nang wa du hkra atsawm sha la nga na re" ngu na tsun dat ai da. Dai shaloi gaw ndai Yu shadang sha wa gaw hpaji sharin na matu sa mat ai da. Hpaji sa sharin nga rai yang she shi gaw shaning tsawmra mi na hkra hpaji sa sharin mat ai da. Dai ten dai lapran shi Yu shadang sha wa na aten gaw du wa sai da, du wa sai hpawt ni din sha du wa na rai sai da. Shaloi wa she hpawtni din du wa na rai yang dai ni hpa ngu na wa she ndai shingtai langai mi mung ndai Yu shayi sha grai tsawm dik ai ngu ai shiga hpe na ai da. Shiga hpe na re shaloi gaw ndai Shingtai wa mung sa wa sai da, shingtai wa sa wa ai shaloi gaw ndai Yu shayi sha hte shannu gaw grai hkrit kau ai da ndai Shingtai gaw shannu hta grai rai na kaba ai Shingtai re da. Dai majaw shannu gaw ning re dusat wa myi sa wa ai gaw ngu na grai hkrit ai da. Grai hkrit ai she ndai Shingtai gaw myi mung nau nsan ai myi mam mam ai baw amyu re da. Dai majaw Shingtai gaw nau mung, myi mung nau mung nmu re wa she sa yu nna she "Aw ngai na hte maren grai tsawm ai Yu shayi sha she rai nga ai" ngu nna dai hku na tsun rai na she ndai Yu shayi sha a kanu hpe shi tsun da ai da. 'Hpawtni din ngai na shayi sha hpe e sa hkungran la na re,dai sha re ngai tsun mayu ai dai sha re' ngu na she shi gaw wa mat sai da. Hkraw ai nhkraw ai mung nsan ai wa mat ai da. Shi wa mat jang gaw shi wa mat na she shi na dai Shintai hku de bai shang nga mat sai da. Dai shaloi she ndai Yu yan nu gaw Yu shayi sha hte shan nu gaw grai myit ru sai da kadai hpe hpaji nchye hpyi kadai hpe kaning nchye ngu kadai garum nchye hpyi na she shannu hkawng hkrai sha ahpum h kat na hkrap she hkrap taw nga ai da. Kaning nchye di na hkrap nga rai yang she ndai shannu wa she aw shannu lahkawg lagu da ai i muk tawng langai mi wa she shanu a sumbu kaw bang tawn ai da. Dai kaw lagu bang tawn ai muk tawng langai mi lu ai da. Dai wa she shannu grai myit htum nna she hkrap she hkrap kadai kaw hpaji nchye hpyi ai ndai Shingtai kaw gaw nkam wa ai ngu na dai hku hkrap ai hpe muk tawng dai na ai majaw she e ndai muk tawng gaw ga shaga wa ai da. "Eh nan nu lahkawng hkum hkrap masa nan nu a, nan nu hpe ngai garum la na re nan nu yak hkak nga ai lam hpe ngai hparan ya na" ngu na dai hku na tsun ai da. Dai hku na tsun rai yang she "Kaja wa hpawtni din Yu shadang sha wa na rai sai re majaw gaw hpawtni din du hkra ngai nan nu hpe garum la na re yaw" ngu na tsun ai da. Kaja wa nan muk tawng dai gaw aw Shingtai hku de chyai sa mat wa na she dai de chyai sa mat wa na she aw ra Shingtai hku mahka kaw she Shingtai hku mahka kaw sha awra hpun kasha langai mi i,hpun kasha langai mi nga taw nga ai da. Dai hpun lakying lakra kaw e shi muk tawng dai gaw dai kaw e sa matep sa mara nga sai da. Shingtai hku hte ang ang kaw dai hku na rai nga rai jang she Shingtai hku gaw 'Eh hpawt ni ngai num lu na rai sai" ngu myit na she shinggan de pru yu ya nhtoi san na sai ngu yang,aw ya nsin sin na sai ngu da law nsin sin na sai ngu na hpru yu yang mung jan sha amai nga ai da jan sha amai nga shi gaw myi nau nmu re majaw she dai myi muk tawng dai hpe she jan shadu ai da. dai majaw jan sha amai nga na she "Eh ya mung jan nshang shi she rai nga ai"ngu da. Tsun na she bai wa rawng nga sai da,shi hku de bai wa rawng nga sai da. Rai na she ajin aban wa rawng la rai na she shi mung "Ya gaw daini tup ngai hku kaw rawng sai ya gaw nsin sin na sai jan na sai" ngu na she "Hpawtni gaw ngai num lu na rai sai" ngu na she bai pru yu sai da. pru yu yang mung jan sha naw apru nga rai yang she "Gar a taw ya ngai hpa baw byin ai wa rai wa sai kun a,ngai num lu mayu ai myit nau law mat nna wa re kun a, ya jan ndai mung nshang hkraw zawn chyu chyu nga" ngu nna dai hku na tsun na she kaja wa nan hku kaw bai wa rawng nga sai da. Hku kaw bai wa rawng nga rai na she ya nsin sin sai kun ngu na shi sa yu yu re da. Sin sai kaw na gaw hpang jahpawt jan bai pru jang gaw shi gaw num lu sana re ngu dai hpe sha myit nna dai hku yu yu re wa she shi sa yu shagu jan sha naw a nga taw nga re majaw shi gaw hku de bai n htang rawng mat re lapran e gaw hpawtni din du rau mat ai da. Hpawtni din mung du mat rai na she dai gaw Yu shadang sha mung rai na she Yu shadang sha hpe awra yan Yu shayi sha yan nu gaw dai lam mahkra tsun dan rai jang she Yu shadang sha gaw masin un sha nga pru sa wa ai da. Pru sa wa nna she kwi dai kaw she Shingtai dai hpe she sa pawt sana hku rai nga sa pawt rai na she "Nang wa i ngai la na ngu num hpe nang la na hkyen" ngu na dai hku sa tun na she sa pawt rai jang she "Nang mung ngai la na ngu ai num hpe e she nang bai wa la kau ya na hkyen sai i" ngu na shan lahkawng dai kaw jawm ga law ai da. Raitim mung ndai muk tawng ndai gaw myi shi garum la na ngu na tsun ai shaloi ning ngu tsun ai da law "Ngai nan nu hpe garum la na shaloi jang Yu shadang sha du wa ai shaloi nanhte Yu amyu ni ndai shinggyim masha ni a arung arai ni hpe e hkum jahten yaw " ngu na tsun ai da. "Dai ngu nna Yu shadang sha hpe ma hkap tsun dan mu nanhte yawng dai hku na sadi sahka let nga mu" ngu nna tsun ai da. Dai wa she ya hkring rai jang gaw jan,ndai muktawng gaw jan tai na grai garum la sai Yu shadang sha mung wa sai Yu shadang sha mung Yu shayi sha hpe la lu sai da. Shingrai na she ndai hpun lakran kaw e matep nna jan tai ya ai muk tawng hpe mung shayu la rai na shanhte gaw rau sha wa ai da. Rau sha wa na she "E ya gaw ngai jaw da ai ga sadi hte maren nanhte mung dai hku galaw manu yaw" ngu tsun hkat da ai re wa she da, dai shaloi gaw Yu yannu ni shanhte mung Yu shadang sha Yu shayi sha hte shannu ni mung "Mai ai anhte hkan sa na ga ai ndai shinggyim masha ni a arung arai hpe mung hpa hpe mung n jahten sana,shinggyim masha ni hpe sha nre law,shinggyim masha ni na arung arai hpa hpe mung anhte n jahten sharun sana ga ai' ngu na dai hku na myit gaw yin la ai re da. Raitim mung ya gaw dai tara nhkan mat nna she a Yu ni mung arai ni hpe jahten sharun i shinggyim masha ni raitim mung a Yu hpe ya sha ya sha sat rai na ndai shi na tara ga sadi nhkan ai majaw ndai hku byin mat ai re da. |