| Description |
Translation (Rita Seng Mai)
Once upon a time, there was a man named Gum Zet Li in a village. He could even win the nat spirits. There was a lake near his village. Many banyan trees were growing near the lake. He always picked banyan fruits and ate them every day. One day, it was ready to pick the banyan fruits. He needed some ropes to climb the tree. Therefore, he cut some vines, blended two of them together, and made one. He was sitting on it like on a swing. A gentle breeze was blowing, and he felt pleased. Therefore, he was whistling tunes while enjoying the pleasant breeze. He was whistling. Snakes really loved listening to the whistle. A dragon girl in the lake heard Gum Zet Li's whistling tunes, so she went to him and said, "Uncle, what are you doing?" He said, "I am making a rope using these vines. When I finish it, I plan to pull up this lake." He said that he would pull the lake away. The girl thought, "Oh, it's just me and my elderly mother living here. If Gum Zet Li takes this lake with him, where will we live?" Then she said to him, "If you are really going to take this lake with you, let me go ask my mother about it." He said, "Go quickly. I almost finish making the rope." When she asked her mother how to do it, her mother said, "Tell him to race. If he wins, he can do whatever he wants with this lake. If he doesn't, let the lake stay here." The dragon girl went to Gum Zet Li and said, "My mother said to race. If you win, you can do whatever you want with this lake. If you don't, let this lake stay here." Gum Zet Li went to the lake by horse. Therefore, he said, "Okay. Let's have a race." He rode on a horse and whipped it. And it ran fast. The dragon girl couldn't catch up with him because he rode a horse, she lost the race. She said to Gum Zet Li, "I lost the race. Let me go ask my mother." He said, "Okay. Go ask her. If you don't come back quickly, I will just pull the lake away." When she asked her mother how they could stop the boy, her mother said, "Tell him to fight. If he wins, he can take this lake. If he doesn't, he should just let the lake stay here. Tell him." Then the girl went to Gum Zet Li and said, "My mother said we could compete in a fight. Let's fight. Let's see who will win. If I win, you can't take this lake. If you win, you can take it with you." He said, "You lost in a race. I know that I will win this time, too. You will definitely lose. So, fight my uncle instead. He is my uncle, the bear. He is already old and weak. You might defeat him." She asked him, "Where is your uncle bear?" He said, "If you shout, "Uncle Bear, let's fight," he will come to you." Then she shouted as he had said, and the bear really came to her. The bear won the fight against her. The dragon girl lost the fight. She said, "Let me just ask my mother one more time." Her mother said, "This time, race in the dense forest." Her mother told her to race in the dense forest. Then she told Gum Zet Li, "Let's race one more time. This time, let's race in the forest." He said to her, "You lost the fight, and you also lost the first race. I don't want to compete with you. Just race against my youngest brother instead. Race against the rabbit. He is just a child, so he might be able to run fast. You might win." She asked him, "Where is your brother?" He said, "Call out the rabbit in the same place where you called out the bear. Shout, "Rabbit, let's race!" Then she went there and shouted for the rabbit. When the rabbit came, she challenged, "Let's race, Rabbit!" During the race, the rabbit ran very fast. She couldn't even catch a glimpse of the rabbit. The dragon girl lost every competition. She was defeated in every competition. Gum Zet Li won every race. Since he won, she asked him, "What do you want? Since we lost, we will give you what we have. You won. What do you want?" Gum Zet Li was wearing a bamboo hat and said, "I don't need anything. Just fill my hat with gold." She said, "Let me go back to my mother first. I will take the gold and give it to you. We can fill your hat with gold." Gum Zet Li dug a hole and placed the hat on it. No matter how much gold she put in, the hat couldn't be filled. It couldn't be filled, no matter how many times she put gold in. Then, he said to her, "The hat can't be filled, so I will just take this lake with me." She said, "We will definitely fill it with gold." How could Gum Zet Li pull the lake? It was impossible. He was only scheming to get the gold. He took all the gold and went back to the village. With that gold, he cared for his parents and lived a happy life.
Transcription (Htu Bu)
Moi da, kahtawng langai mi kaw Gum Zet Li ngu ai la langai mi nga ai da. Ndai wa gaw nat hpe mung dang lu ai shabrang wa re da. Ndai wa shanhte a mare makau kaw e, hka nawng langai mi ma nga ai. Dai makau hku lagat hpun grai tu ai. Lagat hpun grai tu re shaloi gaw shi gaw shaning shanang, dai lagat hpun kaw na lagat di sha sha re. Dai majaw lani mi hta na gaw shi gaw lagat di aten du sai majaw, htaw ntsa de lung yang numru ni ma ra ai. Dai majaw shi gaw dai shani gaw lagat di na matu numru dan nna e, numru lahkawng hpe ka-ep na rit ai zawn zawn di na hkri nna, dai pa kaw shi dung nga, nbung mung swi swi nga grai pyaw ai. Shi hkrai re majaw nbung bung wa jang grai pyaw dum na shi gaw, moi na mahkawn dingsa ni hpe lahpyaw ga hku na mahkawn hkawn chyai ai da. Mahkawn hkawn chyai rai nga yang, ndai lapu hpan ngu ai ni gaw lahpyaw hpyaw ai hpe shanhte grai na ra ai. Ndai hka nawng kaw rawng ai Baren shayi sha gaw dai lahpyaw hpyaw ai na jang, ndai Gum Zet Li kaw shi sa ai da. Sa na, "Tsa e, nang gaw hpa baw wa galaw nga nni?" ngu na sa tsun ai shaloi, Gum Zet Li gaw, "Ngai ndai numri hkri ngut sa i, nga jang, ndai nawng hpe ngai garawt la na ngu na sawn ai re." ngu na tsun ai. Dai shaloi e, nawng hpe garawt la, gyit dun nna garawt mat wa ngu na sawn ai nga jang, nat shayi sha gaw myit ru sai. "Ga.. ya ndai kaw e, Nu gumgai hte an sha nga ai re wa. Ndai, Gum Zet Li ndai, ndai nawng hpe gyit dun mat wa na nga jang gaw, an Nu gaw gara kaw nga sana i?" nga myit nna, "Nang ndai nawng hpe garawt mat wa na rai jang gaw ngai Nu kaw naw wa na. Naw wa san yu na." ngu ai da. "Lawan wa san su. Ngai sumri rit ngut wa sai re." ngu tsun. Wa san ai shaloi gaw, kanu gaw tsun ai da, "Kagat shingjawng ga, ngu na sa tsun tsun su. Shi dang jang gaw nawng ndai hpe shi garawt tim, garawt mat wa u ga. N dang jang gaw nawng ndai gaw ndai hku nga nga u ga." ngu na tsun ai da. Kaja wa Baren shayi sha bai pru wa nna, "Nu tsun yang kagat shingjawng ga nga ai. Nang dang jang ndai nawng hpe gara hku di yang di u da. N dang jang nawng ndai gaw ndai hku naw nga nga u ga." nga na tsun dat ai nga. Gum Zet Li gaw shi gaw gumra jawn nna sa ai re. Dai majaw shi gaw, "Mai ai le, kagat shingjawng ga le." nga kalang ta, gumra kaw lung jawn nna gumra kayet shalawn na grai chyang hkra, kagat mat wa sai. Dai shaloi ndai Baren shayi sha gaw, dai gumra jawn ai majaw shi gaw n dep kau dat ai da. Numhpu she dut gat mat wa ai majaw shi gaw n dep kau sai da. Dai majaw Gum Zet Li hpe tsun ai, "E, kagat shingjawng ai ngai n dang sai re majaw gaw ya ngai Nu hpe naw wa san yu na." ngu na tsun ai da. "Mai ai, wa san su! Lawan n sa wa jang, ndai nawng hpe ngai gyit dun na ngai garawt mat wa shana re." ngu tsun. Wa san ai shaloi gaw kanu gaw, "Kamu hkat ga." ngu, "Kamu hkat ga ngu na sa tsun su. Dang jang gaw nang nawng ndai hpe nang gyit dun mat wa. N dang jang gaw nawng ndai nga nga u ga, ngu na sa tsun su." ngu na tsun ai da. Rai jang Gum Zet Li kaw nat shayi sha bai sa ai. Baren shayi sha bai sa na, "Kamu hkat ga nga ai re. Nang hte kamu hkat ga. Dang ai, kadai dang na kun. Ngai dang jang ndai nawng ndai nang n mai dun mat wa. Nang dang jang nang dun mat wa u." ngu na tsun ai da. "E, nang dan nga jang nang gat ai kaw mung sum sai re majaw, ya kamu hkat tim ngai gaw dang chyalu sha re. Nang gaw sum chyalu sha re. Dai majaw, htaw, wa doi hte dingla wa hte mahtang kamu hkat mu." ngu na tsun ai. "Htaw, wa doi Tsap La hte kamu hkat mu. Dingla wa n'gun n ja sai, dingla sai re gaw. Nang dang yang dang na." ngu tsun ai da. "Nang wa doi Tsap La gaw gara kaw nga ai mi?" ngu yang, "Nang dai kaw na tsun dat u. 'Wa doi Tsap La e, kamu hkat ga law.' ngu na tsun dat u. shi sa wa na ra ai. Kaja wa, wa doi Tsap La e, kamu hkat ga sa wa ai hte maren kamu hkat ai wa, dai shaloi mung Atsap dang ai. Ndai, Baren shayi sha sum sai. Kalang bai, "Ngai nu hpe naw wa san yu na." bai nga. Rai jang gaw ndai nam grai htat ai shara, maling dai de mahtang kalang bai kagat shingjawng mu nga na, tsun dat ai nga, dai hku tsun dat jang gaw, Gum Zet Li hpe bai sa tsun ai, "Ya, kalang naw kagat shingjawng ga da. Nam de mahtang kagat shingjawng na hku re da." ngu na tsun ai shaloi, "Nang kamu hkat ai shaloi mung nang sum ai. Ngai hte kagat shingjawng ai shaloi mung nang sum ai. Dai majaw ngai hte gaw ngai n kam kagat shingjawng sai. Oh, nye kanau hpungdim wa hte kagat shingjawng u. Brangtai hte kagat shingjawng u." ngu na tsun ai da. "Dai gaw ma naw re majaw gat n chyang yang n chyang na. Nang dang yang dang na re." ngu na tsun ai da. "Gara kaw nga ai?" nga, "Nang mi Tsap hpe shaga ai kaw sa tsap na bai tsun dat u. Brangtai e, kagat shingjawng ga law, ngu na, jahtau dat u." ngu. Sa jahtau sai da. Brangtai pru wa. "Brangtai, kagat shingjawng ga." nga, kagat shingjawng ai shaloi gaw, wooo, Brangtai gaw galing gale, galing gale rai na, kagat mat wa ai. Mu pyi n hkan mu kau dat ai da. Rai jang gaw Baren shayi sha gaw, shingjawng ai lang shagu hte shi sum ai hkrai hkrai, shi sum ai hkrai hkrai rai sa i nga jang, Ndai, Gum Zet Li gaw lang shagu dang ai. Lang shagu dang ai re majaw gaw, "Nang hpa baw ra ai kun? An Nu lu ai arung arai gaw nang hpe jaw na. Anhte sum sai re majaw, nang dang shagu dang ai majaw nang hpe gaw anhte galaw na. Hpa baw ra a ta?" ngu na tsun ai. "Kaga hpa n ra ai. Ja, gupchyawp chyawp tawn da ai. Ndai gupchyawp ndai hpring hkra re Ja ndai sha ra ai." ngu na tsun ai da. "Rai jang e, Nu kaw naw wa na, Nu kaw wa la na bang ya na. Ndai gupchyawp hpring hkra gaw lu ai." ngu na tsun ai da. Rai jang Gum Zet Li bai rai jang gaw, gupchyawp tawn ai kata kaw wa nhkun wa htu hkawan tawn da na she, ntsa kaw rai yang gaw gupchyawp tawn, Ja wa kade sa bang tim n hpring hkraw, kade sa bang tim n hpring hkraw, kade lang sa bang tim n hpring hkraw re ai da. Dan rai na, ndai Ja n hpring hkraw ai re majaw, ndai nawng ndai gaw ngai ra ai de ngai gyit dun mat wa sana re." ngu jang, "Hpring hkra bang ya na." nga na kaja wa hpring hkra bang ya ai da. Shing rai na Gum Zet Li gaw, matsan ma wa hpa hka nawng hpe me gyit dun garawt mat wa ai baw mung n re. Shi bawnu hte shi shachyai sha nna, dai Ja ni dai sha magawn gun rai na shi kahtawng de wa na gaw, kanu kawa ni hpe grai ai hte shi wa bau maka nu ai da, kanu kawa ni hpe e. |